Prolapsi i kupolës vaginale pas histerektomisë

Histerektomia (heqja e mitrës) trajtohet shpesh si zgjidhje definitive — por tek disa gra, vite pas operacionit, shfaqet prolaps i kupolës vaginale. Çfarë është dhe çfarë mund të bëhet?

Çfarë është kupola vaginale?

Pas histerektomisë, fundusi (fundi) i vaginës mbyllet kirurgjikal duke krijuar “kupolën vaginale” — skarë chirurgjikale në fundin e kanalit vaginal. Kjo zëvendëson qafën e mitrës dhe mitrën si kufi superior të vaginës.

Kupola vaginale mbështetet nga ligamentet uterosacrale (të suturuara gjatë histerektomisë) dhe strukturat fascia pelvike.

Pse ndodh prolapsi i kupolës?

Pas histerektomisë, mitra nuk është më “mbuleta” e ligamenteve uterosacrale. Ligamentet suturizohen te kupola — por nëse kjo fiksim është i dobët, ose me kalimin e kohës ligamentet dobësohen, kupola mund të fillojë të zbresë.

Faktorët predispozues:

• Teknika kirurgjikale gjatë histerektomisë (sa mirë u fiksuan ligamentet)
• Forcat e dyshemesë pelvike
• Mosha dhe menopauza (dobësimi i ligamenteve)
• Mbipesha
• Kapsllëku kronik
• Aktivitete me ngarkesë të lartë intraabdominale

Sa i zakonshëm? Vlerësohet se rreth 11-15% e grave pas histerektomisë zhvillojnë prolaps kupolë vaginale gjatë jetës. Rreziku është i lartë sidomos pas histerektomisë për prolaps uterin — ku sistemi mbështetës tashmë ishte i komprometuar.

Simptomat

Simptomat e prolapsit të kupolës vaginale:

Simptoma direkte:

• Ndjesia e masës ose presionit vaginal
• Ndjesia se “diçka po zbret”
• Masa e dukshme ose e prekshme nga vaginë
• Diskomfort gjatë qëndrimit gjatë ose aktivitetit

Simptoma urinare:

• Vështirësi urinimi (nëse kupola kompresion urethrën)
• Urinim i shpeshtë
• Inkontinencë urgjente

Simptoma intestinale:

• Vështirësi jashtëqitjeje
• Ndjesia e presionit rektal

Simptoma seksuale:

• Diskomfort ose dhimbje gjatë marrëdhënieve
• Ndjesia e pengesës

Klasifikimi

Edhe prolapsi i kupolës klasifikohet me sistemin POP-Q — pika C mat pozicionin e kupolës:

• Gradë I-II: Kupola brenda ose deri te hyrja vaginale
• Gradë III-IV: Kupola jashtë hyrjes — form “procidentia” e vaginës pa mitrë

Opsionet e trajtimit

Konservativ

Fizioterapi pelvike: Forcon muskujt e dyshemesë pelvike që mbajnë kupolën nga poshtë. Efektive për gradë I-II.

Pesari vaginal: Dispositiv siliconi që mbush vaginën dhe mbështet kupolën. Opsion i mirë për gratë që nuk duan ose nuk mund të operojnë.

Kirurgjikal

Sacrocolpopeksia (procedura standard e artit): Suturimi i kupolës vaginale me mesh sintetik te ligamenti sakral anterior. Mund të bëhet laparoskopikisht ose robotikisht. Ofron korreksion të qëndrueshëm dhe ka norma suksesi të larta (85-90%).

Procedurat vaginale:

• Sacrospinous ligament fixation — fiksim transvaginal i kupolës te ligamenti sacrospinous
• Iliococcygeus suspension — fiksim te fascia iliococcygeale
• Të përshtatshme për gra që nuk tolerojnë qasje abdominale

Colpocleisis: Mbyllja e kanalit vaginal — opsion për gratë shumë të moshuara ose me komorbiditet të rëndë që kanë vendosur të mos kenë marrëdhënie seksuale.

Pas kirurgjisë

• Rikuperim 4-6 javë aktivitet i kufizuar
• Abstenim seksual 6-8 javë
• Shmangje ngritjesh të rënda 3 muaj
• Ushtrimet Kegel fill pas rikuperimit fillestar
• Kontrolle periodik për monitorim recidivi

Pyetje të shpeshta

Mund të parandaloj prolapsin e kupolës pas histerektomisë? Teknika kirurgjikale me fiksim të mirë të ligamenteve (sacrohysteropexy gjatë histerektomisë) redukon rrezikun ndjeshëm. Pas histerektomisë, ushtrimet Kegel dhe mënjanimi i faktorëve të rrezikut ndihmojnë.

A mund të rikthehet prolapsi pas kirurgjisë? Norma e recidivit ekziston — sacrocolpopeksia ka rreth 10-15% recidiv afatgjatë. Faktorët kryesorë recidivi: mbipesha, kapsllëku kronik dhe aktivitete intensive.

Ky artikull është informativ dhe nuk zëvendëson konsultën mjekësore. Nëse keni shqetësime shëndetësore, konsultohuni me mjekun tuaj.