Si diagnostikohet prolapsi: ekzaminimet dhe hapat

Diagnostikimi i prolapsit fillon me një vizitë gjinekologjike — por mund të përfshijë edhe teste specifike. Ky artikull shpjegon çfarë të prisni dhe si të përgatiteni.

Hapi 1: Historia klinike (anamneza)

Mjeku fillon me pyetje të hollësishme:

Mbi simptomat:

• Kur filluan simptomat?
• Cilat janë simptomat kryesore (peshë, ndjesia e masës, urinimi, jashtëqitja)?
• Sa i rëndë është ndikimi në jetën e përditshme?
• A ndikojnë aktiviteti fizik ose qëndrimi gjatë?

Mbi historikun obstetrik:

• Sa lindje keni pasur?
• Lindje vaginale ose seksion?
• Lindje me komplikacione (forceps, vakum, grisje)?
• Peshë e foshnjave?

Mbi historikun mjekësor:

• Operacione pelvike të mëparshme (histerektomi, repair vaginal)?
• Sëmundje kronike (kapsllëk, bronkit, diabet)?
• Ilaçe (barna që ndikojnë urinimin, kontinencën)?
• Historia familjare e prolapsit?

Mbi stilin e jetës:

• Peshë trupore dhe BMI?
• Aktivitet fizik (si, çfarë, intensiteti)?
• Pirja e duhanit?

Hapi 2: Ekzaminimi klinike

Ekzaminimi klinike gjinekologjik është baza e diagnostikimit. Kryhet me paciente në pozicion litotomi (gjinekologjik) dhe kërkon tendosje aktive (si gjatë jashtëqitjes) për të vlerësuar prolapsin maksimal.

Çfarë vlerësohet:

• Muri i përparmë vaginal (cistocelë?)
• Muri i pasmë vaginal (rektocelë/enterocelë?)
• Qafa e mitrës ose kupola vaginale (prolaps uterin?)
• Toni i muskujve të dyshemesë pelvike
• Gjendja e mukozës vaginale
• Refleksi perineal

Prova Valsalva: Mjeku kërkon të “shtyheni” si gjatë jashtëqitjes — kjo demonstron masën maksimale të prolapsit.

Hapi 3: Klasifikimi POP-Q

POP-Q (Pelvic Organ Prolapse Quantification) — sistemi standard ndërkombëtar i matjes. Mat me milimetra 6 pika anatomike specifike dhe klasifikon prolapsin në gradë 0-IV.

Matjet bëhen me instrumente standard gjinekologjike. Rezultati i POP-Q është baza e planifikimit kirurgjikal.

Teste plotësuese

Ultrazëri pelvik

Ultrazëri (transvaginal ose transabdominal) ndihmon për:

• Vlerësimin e morfologjisë uterine dhe ovariane
• Matjen e rezidualit postmiksional (sa urinë mbetet pas urinimit)
• Vlerësimin e muskujve të dyshemesë (teknika 4D)
• Ekskludimin e patologjive të tjera pelvike

Urodinamika

Studim i detajuar i funksionit urinor — rekomandohet kur ka simptoma urinare:

• Uroflowmetria: Mat fluksin e urinës
• Cistometria: Vlerëson kapacitetin fshikëzor dhe kontraksionet
• Profilometria urethrale: Vlerëson mekanizmin e kontinencës

Cistoskopia

Endoskopi i fshikëzës — indikohet kur dyshohet patologji e fshikëzës (kalkulli, kancer, infeksion i shpeshtë).

Defekografia

Studim me imazhe gjatë jashtëqitjes — indikohet për rektocelë komplekse ose vlerësim të dyshemesë anorektale.

MRI pelvik

Imazhim i detajuar — rekomandohet para kirurgjisë komplekse ose recidivës. Jep imazh të plotë të të gjitha strukturave pelvike.

Çfarë do të thotë raporti diagnostik?

Raporti tipik tregon:

• Cilët komponentë janë të prekur (cistocelë, rektocelë, prolaps uterin)
• Gradën e çdo komponenti (I-IV ose POP-Q vlerat)
• Gjendjen e muskujve të dyshemesë pelvike
• Rezultatet e testeve plotësuese

Si të përgatiteni për vizitë

Praktike:

• Mbani një “ditar simptomash” 3-5 ditë para vizitës (sa herë urinoni, inkontinencë, etj.)
• Sillni listën e ilaçeve
• Sillni dokumentacionet e vizitave të mëparshme

Psikologjike:

• Mos keni turp — gjinekologu e sheh çdo ditë
• Jini të sinqertë mbi simptomat dhe ndikimin e tyre
• Bëni pyetjet që keni

Para ekzaminimit:

• Urinoni para se të hyni (nëse testi urodinamik nuk është planifikuar)
• Nëse keni periudhë menstruale — njoftoni mjekun, ekzaminimi mund të shtyhet

Pyetje të shpeshta

A është ekzaminimi gjinekologjik i dhimbshëm? Mund të ketë pak diskomfort gjatë prova Valsalva. Nuk duhet të jetë i dhimbshëm — nëse ndieni dhimbje, njoftoni mjekun menjëherë.

A mund të diagnostikohem vetë? Jo me saktësi — edhe pse mund të vini re simptoma, klasifikimi preciz i prolapsit kërkon ekzaminim klinike.

Ky artikull është informativ dhe nuk zëvendëson konsultën mjekësore. Nëse keni shqetësime shëndetësore, konsultohuni me mjekun tuaj.